
Do 1 stycznia 2027 r. w budynkach wielolokalowych ciepłomierze, podzielniki kosztów ogrzewania i wodomierze ciepłej wody użytkowej zamontowane przed 22 maja 2021 r. mają umożliwić odczyt bez wchodzenia do lokalu. Piszemy to dla osoby, która wynajmuje mieszkanie w bloku, a nie prowadzi całej wspólnoty.
Co trzeba wymienić do 1 stycznia 2027
Chodzi o trzy grupy urządzeń zainstalowanych przed 22 maja 2021 r.:
- ciepłomierze,
- podzielniki kosztów ogrzewania,
- wodomierze ciepłej wody użytkowej.
Nowe sztuki mają być zdalnie odczytywane. Odczyt zdalny znaczy u nas tyle: wskazania zbiera się bez wchodzenia do mieszkania.
Podstawa prawna to art. 16 ustawy z 20 kwietnia 2021 r. o zmianie ustawy o efektywności energetycznej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2021 poz. 868). Przepis wdraża dyrektywę UE 2018/2002 (art. 9c). To samo powtórzono później w dyrektywie 2023/1791.
W lokalach urządzenia są wymagane tam, gdzie jest to technicznie wykonalne i ekonomicznie uzasadnione. Tak stanowią art. 45a ust. 7a Prawa energetycznego oraz rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 7 grudnia 2021 r. Uzasadnienie ekonomiczne opiera się na analizie 5-letniej. Czy w danym budynku analiza wychodzi „tak”, wie zarządca. Tego wyniku nie zgadujemy.
Kogo dotyczy obowiązek, a kogo nie
Stroną obowiązku jest właściciel albo zarządca budynku wielolokalowego. W praktyce: wspólnota mieszkaniowa, spółdzielnia albo zatrudniony zarządca. Nie najemca.
Przepis obejmuje budynki wielolokalowe. Dom jednorodzinny zostaje poza tym terminem.
Wodomierzy zimnej wody ten termin z 2027 r. nie obejmuje. W praktyce ekipa często i tak wymienia oba wodomierze przy jednej wizycie. To zwyczaj, nie osobny obowiązek z art. 16.
Kto organizuje wymianę i kto płaci
Organizacją zajmuje się wspólnota albo spółdzielnia (albo ich zarządca). To oni zamawiają urządzenia, wybierają firmę i podają okna czasowe. Wynajmujący jeden lokal w bloku nie idzie sam do hurtowni z wodomierzami, chyba że zarządca tak wskaże w tym konkretnym budynku.
Koszt wymiany obciąża zwykle właścicieli lokali, bo to inwestycja budynku, nie „zużycie wody” z danego miesiąca. Jak rozdzielono kwotę (zaliczka, fundusz remontowy, osobna uchwała), powie administracja. Jednego wzoru dla wszystkich wspólnot nie podajemy.
Ustawowy obowiązek nie spoczywa na najemcy. Czy jakąkolwiek kwotę przenosisz na najemcę, wynika z umowy najmu, nie z art. 16. Zanim wystawisz „dopłatę za licznik”, sprawdź umowę i zapytaj zarządcę, czy to w ogóle koszt właściciela w tym miesiącu, czy pozycja w rozliczeniu rocznym.
Montażysta w mieszkaniu: umów termin z najemcą
Nowe urządzenie ma potem działać zdalnie. Sam montaż zwykle wymaga wejścia do lokalu: zdjęcia starego wodomierza albo podzielnika i założenia nowego. Ekipa nie wejdzie „przy okazji”, jeśli najemca nie wie i nie otworzy drzwi.
Gdy przyjdzie pismo z administracji, zrób trzy proste rzeczy:
- przekaż najemcy datę, godzinę i kto przyjdzie,
- poproś o potwierdzenie obecności albo o klucz w umówionym trybie,
- jeśli termin koliduje z pracą najemcy, poproś zarządcę o inny slot, zanim ekipa odjedzie z adnotacją o braku dostępu.
Brak wejścia opóźnia wymianę w tym lokalu i może zostawić stary odczyt w rozliczeniu budynku. Dalsze kroki są w regulaminie, nie tutaj.
Numery i odczyty zapisz w krótkim protokole
W dniu wymiany spisz przynajmniej: datę i godzinę, adres lokalu, co wymieniono (ciepła woda, podzielnik, ciepłomierz), numer starego urządzenia i jego końcowy odczyt, numer nowego i odczyt startowy (często zero albo plomba) oraz kto był przy wymianie (najemca, Ty, montażysta).
Zrób zdjęcie starego i nowego urządzenia z bliska, z numerem. To nie zastępuje protokołu firmy montażowej, ale daje wspólny punkt przy korekcie zaliczki.
Taki zapis możesz dołożyć do protokołu zdawczo-odbiorczego albo spisać osobną, krótką notatkę przy umowie. Wzorzec pól (numer, wskazanie, zdjęcie) jest w tamtym tekście.
Jak to wpływa na rozliczenie mediów z najemcą
Dopóki stary wodomierz albo podzielnik działa, rozliczacie się jak dotąd: zaliczka versus zużycie z odczytu. W dniu wymiany kończy się życie starego urządzenia. Od jego końcowego wskazania liczysz zużycie najemcy „po staremu”. Od wskazania nowego liczysz nowy okres.
Nie mieszaj tych dwóch liczb w jednym odejmowaniu. Jeśli administracja poda tylko odczyt zdalny z nowego licznika, dopytaj o końcowy stan starego. Bez tego łatwo zrobić lukę albo policzyć to samo dwa razy.
Zaliczki na ciepłą wodę i ogrzewanie administracja czasem zostawia, a czasem przelicza po wymianie. Stawki nie zgadujemy. Czekamy na pismo i wtedy:
- porównujemy zaliczkę z umowy z nową zaliczką z administracji,
- jeśli umowa każe przenosić opłaty jeden do jednego, aktualizujemy kwotę i datę zmiany,
- różnicę z okresu starego licznika zamykamy na końcowym odczycie, nie „na oko”.
Ciepłą wodę trzymaj osobno od centralnego ogrzewania. Podzielnik albo ciepłomierz to nie ten sam przyrząd co wodomierz ciepłej wody. Szerszy opis podzielników jest w tekście podzielniki ciepła i ogrzewanie na wynajem.
Wodomierz zimnej wody, nawet jeśli wymieniono go przy okazji, rozliczasz według dotychczasowej zasady. Ten artykuł nie zmienia terminu dla zimnej wody. Jak układać odczyty i PDF, opisuje przewodnik jak rozliczyć media z najemcą.
Odczyty liczników i rozliczenie mediów z najemcą zapisujemy w Opłatomierzu.
Co sprawdzić w umowie najmu
Przed wymianą i zaraz po niej warto spojrzeć na kilka zapisów:
- kto wpuszcza ekipę administracji i w jakim terminie najemca ma udostępnić lokal,
- czy zaliczki na media idą jeden do jednego z opłatą wspólnoty, czy są kwotą stałą,
- jak zapisano rozliczenie po odczycie (nadpłata, niedopłata, termin),
- czy umowa w ogóle przewiduje przerzucanie kosztów urządzeń budynku na najemcę,
- czy przy zmianie numeru licznika strony mają spisać aneks albo protokół.
Jeśli umowa milczy o dostępie do lokalu, i tak umów datę z najemcą na piśmie (mail albo SMS). Unikniesz sporu, że nikt nie uprzedził.
Legalizacja wodomierza trwa 5 lat. Dobrą praktyką jest zgrać wymianę na zdalny odczyt z końcem legalizacji, żeby nie robić dwóch wizyt w krótkim czasie. Harmonogram legalizacji w budynku zna zarządca albo firma rozliczeniowa.
Najczęstsze pytania
Czy to ja wymieniam wodomierz w mieszkaniu na wynajem?
Nie. Obowiązek spoczywa na właścicielu albo zarządcy budynku. Ty organizujesz dostęp z najemcą.
Czy ten termin obejmuje wodomierz zimnej wody?
Nie. Ten termin z 1 stycznia 2027 r. zimnej wody nie obejmuje.
Czy najemca płaci za wymianę urządzeń?
Ustawowy obowiązek nie leży po stronie najemcy. Przeniesienie kwoty wynika z umowy, nie z tego przepisu.
Co zapisać w dniu wymiany?
Datę, typ, numer i końcowy odczyt starego urządzenia oraz numer i odczyt startowy nowego.
Źródła
- Ustawa z 20 kwietnia 2021 r., Dz.U. 2021 poz. 868 (art. 16)
- Prawo energetyczne, art. 45a ust. 7a
- Dyrektywa UE 2018/2002 (art. 9c)
- Dyrektywa UE 2023/1791
Rozpisz zaliczki i odczyty po wymianie licznika
Policz zużycie z końcowego stanu starego urządzenia i startu nowego. To tylko rachunek, nie zastępuje pisma z administracji.
Kalkulator kosztów mediów